انواع تایر موجود در بازار

تایر در عملکرد و کیفیت سواری خودرو نقش به‌سزایی دارد، اما اغلب در نگاه عموم جایگاه حساس تایر جدی گرفته نمی‌شود و همین امر سبب بروز مشکلات دیگر برای رانندگان می‌شود. انتخاب تایر مناسب برای خودرو نیازمند آگاهی نسبت به انواع تایرها، روش‌های ساخت، شماره‌های حک شده روی آن‌ها و ویژگی‌های فنی مختلف است. تعدد فاکتورهای تأثیرگذار در انتخاب تایر و پیچیدگی‌های موجود سبب می‌شود عده‌ی زیادی از مالکان خودرو تنها با اعتماد به پیشنهاد فروشندگان نسبت به انتخاب تایر اقدام کنند و این امر در مواردی موجب  سواستفاده‌ی سودجویان و بروز خسارات جبران‌ناپذیر می‌شود.

تایرها را می‌توان به روش‌های مختلف و متنوعی دسته‌بندی کرد، اما مهم‌ترین دسته‌بندی‌ها برای انتخاب تایر مناسب خودروی سواری نوع ساخت و شرایط کاربرد است. در ادامه به توضیح هر یک از این دسته‌بندی‌ها می‌پردازیم.

مدت زیادی از زمانی‌که تایرهای تیوب‌دار در ایران رواج داشتند نمی‌گذرد، اما به مرور و با ورود خودروها و تکنولوژی‌های جدید به کشور تایرهای بدون تیوب یا به اصطلاح «تیوب‌لس» جای نمونه‌های گذشته را گرفتند. در تایرهای بدون تیوب برخلاف گذشته، هوا میان تایر و رینگ محبوس می‌شود و این امر موجب می‌شود که درصد پنچری‌های ساده تاحد زیادی کاهش یابد. به‌طور کلی تایرهای بدون تیوب ازلحاظ نوع ساخت به سه دسته‌ی رادیال، بایاس مورب و بایاس کمربندی تقسیم می‌شوند.

درحال‌حاضر بیشترین سهم تولید در بازار تایر به تولید نمونه‌های رادیال اختصاص دارد. در این تایرها تسمه‌های فولادی به‌کار رفته در لایه‌های زیرین پوشش لاستیک به‌صورت عمود بر جهت حرکت یا آج قرار گرفته‌اند. تایرهای رادیال در مقایسه با سایر نمونه‌ها طول عمر بالاتر و مقاومت غلتشی کمتری دارند که این امر سبب بهبود مصرف سوخت و افزایش بازده خودرو می‌شود، به‌علاوه تایرهای رادیال فرمان‌پذیری خودرو را افزایش می‌دهند. از معایب این نوع تایرها می‌توان به عملکرد نامناسب در مسیرهای ناهموار و چسبندگی کمتر با سطح جاده در سرعت‌های پایین اشاره کرد.

در تایرهای بایاس تسمه‌های فولادی به‌کار رفته در ساختار تایر با زاویه‌ی ۳۰ تا ۴۰ درجه از یک طوقه به سمت طوقه‌ی دیگر تنیده شده‌اند. این ساختار سبب می‌شود که تایرهای بایاس در جاده‌های ناهموار با انعطاف‌پذیری قابل قبولی داشته باشند.

تایر بایاس کمربندی از چند لایه‌ی تنیده شده‌ی تسمه‌های فولادی با زوایای مختلف ساخته می‌شود و همین امر سبب برتری آن‌ها نسبت به تایرهای بایاس مورب می‌شود. به‌طور کلی تایرهای بایاس نسبت به نمونه‌های رادیال صدای بیشتری تولید می‌کنند و اغلب برای رانندگی در شرایط آفرود مناسبند.

تایرهای ران‌فلت در دو نوع خود حمایتگر و دارای حلقه‌ی حمایتگر تولید می‌شوند. اگرچه این تایرها در اواسط دهه‌ی ۸۰ میلادی معرفی شدند، اما در سال‌های اخیر استفاده‌ی گسترده از آن‌ها معمول شده است. مهم‌ترین مزیت این تایرها توانایی حرکت در حالت پنچر با حداکثر سرعت ۸۰ کیلومتر بر ساعت برای مسافتی حدود ۸۰ کیلومتر است که این امر سبب می‌شود راننده بتواند خود را به نزدیک‌ترین تعمیرگاه برساند.

در نمونه‌های خود حمایتگر به‌واسطه‌ی تقویت دیواره‌های جانبی تایر در هنگام بروز پنچری یا کاهش محسوس فشار هوای تایر، خودرو می‌تواند به مسیر خود ادامه دهد. در نمونه‌های مجهز به حلقه‌ی حمایت‌گر، یک حلقه از جنس لاستیک سفت دور رینگ و در فاصله‌ی تایر و رینگ قرار می‌گیرد تا هنگام پنچری خودرو بتواند به مسیر خود ادامه دهد.

از این نوع تایر ران‌فلت بیشتر در خودروهای مجهز به حسگر میزان باد تایر استفاده می‌شود. از ایرادات تایر ران‌فلت می‌توان به خشک بودن و عدم تعمیرپذیری و قیمت بالا اشاره کرد. در ایران اغلب خودروهای بی‌ام‌و به تایرهای ران‌فلت مجهزند.

جهت مطالعه‌ی بیشتر: همه چیز درباره ضدیخ و ضدجوش

تایرهای مختلف برای شرایط جاده‌ای و آب‌وهوایی و عملکردی متفاوتی ساخته می‌شوند و استفاده از آن‌ها در شرایط غیر از طراحی سبب کاهش چشمگیر در عملکرد آن‌ها می‌شود. به‌طور کلی شرایط جاده‌ای به سه دسته‌ی آفرود و همه‌جارو و معمولی، شرایط آب‌وهوایی به سه دسته‌ی تابستانه و زمستانه و چهارفصل و شرایط عملکردی به دو دسته‌ی معمولی و مسابقه‌ای تقسیم‌بندی می‌شوند. هر یک از دسته‌ها امکان ادغام در سایر دسته‌ها را دارد به این معنی که برای مثال یک لاستیک آفرود می‌تواند تابستانه، زمستانه یا چهار فصل باشد.

تایر آفرود برای خودروهای شاسی‌بلند با قابلیت حرکت در مسیرهای ناهموار طراحی شده است. اگر اهل ماجراجویی در مسیرهای ناهموار هستید، حتما به این تایرها نیاز دارید. تایرهای آفرود طوری طراحی شده‌اند که بتوانند انعطاف لازم برای عبور از مسیرهای ناهموار را داشته باشند و باتوجه‌به شرایط سخت این مسیرها طول عمر مناسبی داشته باشند. تایر آفرود دارای شیار و آج عمیق‌تر و پهن‌تری نسبت به سایر تایرها است که به آن کمک می‌کند حداکثر چسبندگی را در مسیرهای گلی و نرم ایجاد کند.

‌همان‌طور که از نام این تایرها پیدا است، قابلیت استفاده در شرایط آفرود و معمولی را دارند، اما به‌طور حتم این تایرها نمی‌توانند جایگزین مناسبی برای آفرودبازان حرفه‌ای باشند. اگر آفرود یک سرگرمی گاه‌گدار برای شما است می‌توانید از تایرهای همه‌جارو استفاده کنید. این تایرها در مقایسه به تایرهای آفرود شیارهای باریک‌تری دارند تا در جاده‌ّای معمولی چسبندگی مناسبی داشته باشند.

تایرهای معمولی بهترین انتخاب برای رانندگی در سطح جاده‌های استانداردند. آج و شیار این تایرها عمق کمتری دارد و برای رانندگی در جاده‌ها طراحی و بهینه شده‌اند. چسبندگی با سطح جاده در این تایرها اولویت طراحی بوده است.

تایرهای تابستانه برخلاف نامشان تنها برای رانندگی در شرایط گرم و خشک و به‌دور از باران رطوبت ساخته نشده‌اند، بلکه این تایرها در شرایط بارش سنگین باران نیز عملکرد خارق‌العاده‌ای دارند. تایرهای تابستانه در شرایط دمایی فصل تابستان بهترین عملکرد را دارند. در این تایرها به سبب استفاده از مواد خاص، در دمای بالا تایرها چسبندگی فوق‌العاده‌ای با سطح جاده ایجاد می‌کنند که سبب کنترل‌پذیری بهتر در پیچ‌ها و بهبود بازده کلی خودرو می‌شود. تایرهای تابستانه در شرایط لغزندگی جاده نیز عملکرد بسیار مناسبی دارند به‌طوری‌که در زمان بارش شدید باران نیز از لغزیدن خودرو جلوگیری می‌کنند. شیارها و آج موجود روی این تایرها باریک و کم‌عمق است تا بیشترین سطح تماس لاستیک با جاده حفظ شود. آج این تایرها نامتقارن است به همین دلیل تعویض چرخ‌های عقب و جلو برای سایش متقارن تایرها پیشنهاد نمی‌شود و بهتر است چرخ‌های چپ و راست در هر محور با یکدیگر تعویض شوند.

این تایرها در شرایط دمای سرد انعطاف‌پذیری خود را از دست می‌دهند و به همین دلیل فرمان‌پذیری خودرو کاهش یافته و حرکت بدون لغزش در این شرایط دشوار می‌شود. به دلیل عمق کم شیارها در تایر تابستانه این تایرها برای رانندگی در شرایط برفی ناایمن و خطرناکند.

تایر زمستانه طوری طراحی شده است که برای رانندگی در جاده‌های پوشیده از برف و یخ ایمن باشد. آج این تایرها عمیق است و سطحشان با شیارهای متقاطع پوشیده شده است. عمق شیارها سبب می‌شود که آج‌ها به حد کافی در برف فرو رفته چسبندگی لازم با سطح جاده را ایجاد نمایند. بعضی از تایرهای زمستانه به میخ‌های فلزی یا سرامیکی مجهز شده‌اند که می‌تواند در شرایط یخبندان بسیار مفید باشد. استفاده از تایرهای زمستانه در فصول دیگر می‌تواند سبب کاهش فرمان‌پذیری و ایجاد سروصدا شود.